LGS Soru Bankası / Türkçe / Cümlede Anlam

2. Cümlede Anlam

Bu bölümde soruları ve açıklamalarını inceleyebilirsin.

Anlama

Soru 1 · Kavrama · Neden-sonuç ilişkisi· T.8.3.25
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç ilişkisi vardır?
1. A)
  Yarın sabah erken kalkmak için alarmımı kurdum.
2. B)
  Hava güzel olursa hafta sonu pikniğe gideceğiz.
3. C)
  Yollar buz tuttuğu için okullar bir gün tatil edildi.
4. D)
  Kardeşim de benim gibi resim yapmayı çok seviyor.
İpucu
- Her cümlede eylemin bir sebebin sonucu mu yoksa bir hedef için mi yapıldığını sor.
- 'için' sözcüğü hem neden hem amaç bildirebilir; önüne 'amacıyla' koyup cümleyi dene.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: C
1. Alarm cümlesinde alarm, erken kalkmak hedefiyle kuruluyor: amaç-sonuç.
2. Okulların tatil edilmesi, yolların buz tutmasının sonucudur: neden-sonuç.
3. Piknik cümlesi bir şarta bağlı: koşul. Kardeş cümlesinde iki kişi karşılaştırılıyor.
4. Cevap 'Yollar buz tuttuğu için okullar bir gün tatil edildi.' cümlesidir.
Soru 2 · Kavrama · Nesnel ve öznel yargı· T.8.3.25
Bir öğrenci, şehrindeki tarihî bir taş köprüyle ilgili şu cümleleri yazmıştır.
Bu cümlelerden hangisi nesnel bir yargı bildirir?
1. A)
  Bu köprü, şehrin en güzel yapısıdır.
2. B)
  Köprünün ustası çok yetenekli biriydi.
3. C)
  Köprünün yapımı üç yıl sürmüştür.
4. D)
  Köprüden geçerken insan kendini huzurlu hisseder.
İpucu
- Her cümle için 'Bunu herkes aynı biçimde doğrulayabilir mi?' diye sor.
- Beğeni, değerlendirme ve duygu bildiren sözcüklerin altını çiz.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: C
1. Nesnel yargı kanıtlanabilen, kişiye göre değişmeyen yargıdır.
2. 'En güzel', 'çok yetenekli' ve 'huzurlu hisseder' kişisel değerlendirme ve duygudur; öznel.
3. Yapımın üç yıl sürdüğü belgelerle doğrulanabilir.
4. Cevap 'Köprünün yapımı üç yıl sürmüştür.' cümlesidir.
Soru 3 · Pekiştirme · Geçiş ve bağlantı ifadeleri· T.8.3.10
Eskiden insanlar bir olayı ancak ertesi sabah gazeteden öğrenebilirdi. Haberin okura ulaşması için baskı ve dağıtım gibi uzun bir yol gerekirdi. ...... bugün bir olay, gerçekleştiği dakikalar içinde cep telefonlarımıza ulaşıyor. Bu hız, haberin doğruluğunu sınamak için bize daha az zaman bıraktığından yeni bir sorumluluk da getiriyor.
Bu metinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
1. A)
  Böylece
2. B)
  Özellikle
3. C)
  Son olarak
4. D)
  Oysaki
İpucu
- Boşluğun önündeki cümle ile arkasındaki cümle aynı yönde mi, ters yönde mi?
- Her seçeneği boşluğa koyup cümlenin anlamının bozulup bozulmadığına bak.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: D
1. Boşluktan önce eskiden haberin geç ulaştığı anlatılıyor.
2. Boşluktan sonra bugün haberin dakikalar içinde ulaştığı söyleniyor.
3. İki cümle arasında karşıtlık var; karşıtlık bildiren geçiş ifadesi 'Oysaki'dir.
Soru 4 · Pekiştirme · Amaç-sonuç ilişkisi· T.8.3.25
(I) Mahallemizdeki kütüphane geçen yıl yenilendi. (II) Çocukların daha çok kitap okuması için okuma köşesine minderler kondu. (III) Yağmurlu günlerde dışarı çıkamayan çocuklar artık burada vakit geçiriyor. (IV) Kütüphaneci, ziyaretçi sayısı arttığı için hafta sonları da kapıyı açık tutuyor.
Bu metindeki numaralanmış cümlelerin hangisinde amaç-sonuç ilişkisi vardır?
1. A)
  I
2. B)
  II
3. C)
  III
4. D)
  IV
İpucu
- 'için' sözcüğünün yerine 'amacıyla' ya da 'yüzünden' koyup hangisinin uyduğuna bak.
- Eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefe mi yöneliyor, yoksa olmuş bir şeyin sonucu mu?
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: B
1. II'de minderler, çocukların daha çok okuması hedefiyle konmuş: amaç-sonuç.
2. IV'te kapının açık tutulması ziyaretçi sayısının artmasının sonucudur: neden-sonuç.
3. I ve III bir ilişki değil, bir olay ve bir durum bildiriyor.
4. Cevap II'dir.
Soru 5 · LGS düzeyi · Metinden çıkarım· T.8.3.25
Bir belediye, otobüs duraklarına otobüsün kaç dakika sonra geleceğini gösteren ekranlar koydu. İlk aylarda yolcuların durakta bekleme süresi değişmedi ama şikâyetler yarıya indi. Belediyeye göre insanlar beklemekten çok, ne kadar bekleyeceklerini bilmemekten rahatsız oluyordu. Ekranlar otobüsleri hızlandırmadı; yalnızca belirsizliği ortadan kaldırdı. Belediye şimdi aynı ekranları hastanelerin bekleme salonlarına da koymayı düşünüyor.
I. Yolcuların rahatsızlığının asıl kaynağı belirsizliktir.
II. Ekranlar sayesinde otobüsler duraklara daha sık uğramaya başlamıştır.
III. Ekranlar hastanelerdeki şikâyetleri de azaltmıştır.
Bu metne göre numaralanmış yargılardan hangilerine ulaşılabilir?
1. A)
  Yalnız I
2. B)
  Yalnız II
3. C)
  I ve III
4. D)
  II ve III
İpucu
- Bekleme süresi değişmediği hâlde şikâyetler neden azalmış olabilir?
- Metindeki 'düşünüyor' sözü gerçekleşmiş bir şeyi mi, bir planı mı anlatır?
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: A
1. Belediye rahatsızlığın bilinmezlikten doğduğunu söylüyor; bekleme süresi değişmeden şikâyetlerin yarıya inmesi de bunu destekliyor. I'e ulaşılır.
2. 'Ekranlar otobüsleri hızlandırmadı' cümlesi II'yi çürütür.
3. Hastaneler için yalnızca bir plan var, sonuç yok; III'e ulaşılamaz.
4. Cevap 'Yalnız I'dir.
Soru 6 · LGS düzeyi · Yazarın kişisel görüşü· T.8.3.21
(I) Kentin eski çarşısında bir zamanlar yirmiden fazla bakırcı dükkânı bulunuyordu. (II) Bugün bu dükkânlardan yalnızca üçü açık. (III) Bu zanaatın kaybolmasının asıl sorumlusu, ucuz ama dayanıksız eşyaya alışan bizleriz. (IV) Bakır kaplar kalaylandığında yemek pişirmede güvenle kullanılabilir. (V) Çarşıyı gezen herkes, çekiç seslerinin azalmasına benim kadar üzülmelidir.
Bu metindeki numaralanmış cümlelerden hangileri yazarın kişisel görüşünü yansıtmaktadır?
1. A)
  I ve II
2. B)
  III ve V
3. C)
  II ve IV
4. D)
  III, IV ve V
İpucu
- Her cümle için 'Bu sayılarak ya da belgeyle doğrulanabilir mi?' diye sor.
- Bir cümlenin doğruluğu kişiden kişiye değişebiliyor mu?
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: B
1. I ve II dükkân sayılarını veriyor; sayılarak doğrulanabilir, nesneldir.
2. III kesin bir dille yazılmış olsa da kimin sorumlu olduğuna dair yazarın yargısını bildiriyor; başkası başka birini sorumlu tutabilir, öznel.
3. IV kalaylı bakır kabın kullanımıyla ilgili genel bir bilgidir; nesnel.
4. V yazarın herkesin ne hissetmesi gerektiğine dair isteğidir; öznel. Cevap 'III ve V' seçeneğidir.