LGS Soru Bankası / T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük / Bir Kahraman Doğuyor

1. Bir Kahraman Doğuyor

Bu bölümde soruları ve açıklamalarını inceleyebilirsin.

1. Ünite: Bir Kahraman Doğuyor

Soru 1 · Kavrama · Osmanlı'yı kurtarma arayışları· İTA.8.1.1
Bir aydın, Osmanlı Devleti'nin güçlenmesi için Avrupa'nın bilim, teknik ve eğitim alanındaki yeniliklerinin örnek alınması gerektiğini savunmuştur.
Bu aydının görüşü aşağıdaki fikir akımlarından hangisiyle ilgilidir?
1. A)
  Osmanlıcılık
2. B)
  Batıcılık
3. C)
  İslamcılık
4. D)
  Türkçülük
İpucu
- Görüş, devletin güçlenmesi için hangi kaynağı örnek gösteriyor?
- Öteki akımlar insanları neyin etrafında birleştirmek istiyordu?
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: B
1. Görüşte devletin güçlenmesi için Avrupa'nın bilim, teknik ve eğitim yeniliklerinin örnek alınması öneriliyor.
2. Batı'nın bilim ve tekniğini alarak kalkınmayı savunan akım Batıcılıktır; öteki üç akım birleştirici öge olarak kimlik ya da din öne sürer.
Soru 2 · Kavrama · Askerî okul sınavı· İTA.8.1.2
Mustafa Kemal, askerî okula girmeyi çok istiyordu. Annesinin bu isteğe sıcak bakmadığını bildiği için Selanik Askerî Rüştiyesinin sınavına kendi kararıyla girdi ve okulu kazandı.
Bu olay Mustafa Kemal'in hangi kişilik özelliğine örnek gösterilebilir?
1. A)
  Kararlı ve girişimci olma
2. B)
  Sanata ve edebiyata ilgi duyma
3. C)
  Çevresine danışarak karar verme
4. D)
  Yabancı dil öğrenmeye önem verme
İpucu
- Mustafa Kemal'in bu olayda ne yaptığını tek cümleyle söyle.
- Sınava kimin kararıyla girdiğine dikkat et.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: A
1. Mustafa Kemal askerî okula girmeyi istiyor ve annesinin isteğine rağmen sınava kendi kararıyla giriyor.
2. İstediği hedef için harekete geçip sonuç almak, kararlı ve girişimci bir kişiliği gösterir.
Soru 3 · Pekiştirme · Manastır yılları· İTA.8.1.3
Mustafa Kemal, Manastır Askerî İdadisinde okurken Ömer Naci ile arkadaş oldu. Ömer Naci'nin etkisiyle edebiyata ve hitabete ilgi duydu. Askerî öğreniminin yanında yabancı dil çalışmalarını da sürdürdü; yaz tatillerinde Selanik'e döndüğünde Fransızca dersleri aldı.
Bu paragrafa göre Mustafa Kemal ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
1. A)
  Askerî okula girme kararını bu okulda vermiştir.
2. B)
  Fikirlerini en çok ailesinin etkisiyle edinmiştir.
3. C)
  Bir okul arkadaşı ona yeni ilgi alanları kazandırmıştır.
4. D)
  Fransızcayı Manastır'daki okulda öğretmenlerinden öğrenmiştir.
İpucu
- Paragrafta Mustafa Kemal'i etkileyen kişiyi bul.
- Fransızca derslerini nerede aldığını paragraftan kontrol et.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: C
1. Paragrafa göre Mustafa Kemal, arkadaşı Ömer Naci'nin etkisiyle edebiyata ve hitabete ilgi duymuştur.
2. Aileden söz edilmez; paragrafta yalnız yaz tatillerinde Selanik'te aldığı Fransızca dersleri anılır, Manastır'daki öğretmenlerinden Fransızca öğrendiğine dair bir bilgi verilmez.
3. Ulaşılabilen yargı: bir okul arkadaşı ona edebiyat ve hitabet gibi yeni ilgi alanları kazandırmıştır.
Soru 4 · Kavrama · Trablusgarp'ta görev· İTA.8.1.4
Mustafa Kemal, Trablusgarp Savaşı sırasında bölgeye gitti. Tobruk ve Derne'de dağınık durumdaki yerli halkı bir araya getirerek düzenli bir direniş kurdu.
Bu bilgi Mustafa Kemal'in en çok hangi özelliğini öne çıkarır?
1. A)
  Hitabet yeteneği
2. B)
  Diplomatik yetenek
3. C)
  İleri görüşlülük
4. D)
  Teşkilatçılık
İpucu
- Mustafa Kemal'in yerli halkla ne yaptığını bul.
- Dağınık olanı bir düzen içinde toplayan kişiye nasıl bir özellik yakıştırılır?
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: D
1. Olayda Mustafa Kemal dağınık durumdaki yerli halkı bir araya getiriyor ve düzenli bir direniş kuruyor.
2. İnsanları bir amaç için örgütleyip düzen kurmak teşkilatçılıktır.
Soru 5 · Pekiştirme · Savaş öncesi görevler· İTA.8.1.4
Mustafa Kemal'in Birinci Dünya Savaşı'ndan önceki bazı görevleri şunlardır:
• 31 Mart Olayı'nı bastırmak için İstanbul'a gelen Hareket Ordusunda görev aldı.
• Trablusgarp'ta İtalyanlara karşı yerli halkla birlikte direniş örgütledi.
• Balkan Savaşları sırasında Gelibolu'daki birliklerde görev yaptı.
• Sofya'da askerî ataşe olarak elçilikte çalıştı.
Bu görevler Mustafa Kemal'in hangi özelliğine örnek gösterilebilir?
1. A)
  Görevlerini tek bir cephede sürdürmesi
2. B)
  Siyasi görüşlerini halka anlatması
3. C)
  Askerî eğitimini yurt dışındaki bir okulda tamamlaması
4. D)
  Farklı alanlarda sorumluluk üstlenebilmesi
İpucu
- Her görevin yanına türünü yaz: savaş, örgütleme ya da elçilik.
- Sofya'da öğrenci olarak mı, görevli olarak mı bulundu?
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: D
1. Listede savaşta görev (Hareket Ordusu, Gelibolu), halkı örgütleme (Trablusgarp) ve elçilikte görev (Sofya) var.
2. Bu görevler farklı alanlardadır; ataşelik bir öğrenim ya da cephe görevi değildir.
3. Görevler, Mustafa Kemal'in farklı alanlarda sorumluluk üstlenebildiğini gösterir.
Soru 6 · LGS düzeyi · Yüzyıl başında Osmanlı· İTA.8.1.1
Fransız İhtilali'nin yaydığı milliyetçilik fikri, pek çok farklı topluluğun bir arada yaşadığı Osmanlı Devleti'nde ayrılıkçı hareketleri güçlendirdi. Sanayi İnkılabı'nı gerçekleştiren Avrupa devletleri ise ham madde ve pazar arayışına girdi; Osmanlı toprakları da bu arayışın hedefleri arasındaydı. Osmanlı aydınları ve devlet adamları, dağılmayı önlemek için farklı fikir akımları ortaya koydu. Ancak bu akımların hiçbiri devleti içinde bulunduğu zor durumdan kurtarmaya yetmedi.
Bu metne göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
1. A)
  Avrupa'daki gelişmeler Osmanlı Devleti'ni ekonomik yönden de etkilemiştir.
2. B)
  Milliyetçilik fikri devletin çok topluluklu yapısını zorlamıştır.
3. C)
  Fikir akımları ayrılıkçı hareketleri sona erdirmiştir.
4. D)
  Devletin içinde bulunduğu sorunlara çözüm aranmıştır.
İpucu
- Her seçeneği metindeki bir cümleyle eşleştirmeye çalış.
- Metnin son cümlesi fikir akımlarının sonucu hakkında ne söylüyor?
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: C
1. İlk cümle: milliyetçilik fikri çok topluluklu yapıda ayrılıkçı hareketleri güçlendirmiş, yapı zorlanmıştır.
2. İkinci cümle: Osmanlı toprakları ham madde ve pazar arayışının hedefidir, yani ekonomik etki vardır.
3. Üçüncü cümle: dağılmayı önlemek için çözüm aranmıştır.
4. Son cümleye göre akımlar devleti kurtarmaya yetmemiştir; ayrılıkçı hareketleri sona erdirdikleri söylenemez.
Soru 7 · LGS düzeyi · Selanik'te çocukluk· İTA.8.1.2
Mustafa Kemal; Türklerin yanında Rum, Bulgar ve Yahudi toplulukların da yaşadığı bir liman şehri olan Selanik'te doğdu ve çocukluğunu bu şehirde geçirdi. Önce Şemsi Efendi İlkokulunda, ardından bir süre Selanik Mülkiye Rüştiyesinde okudu. Annesi askerî okula gitmesini istemiyordu; Mustafa Kemal yine de askerî rüştiyenin sınavına girerek okula kabul edildi. Yaz aylarını dayısı Hüseyin Efendi'nin çiftliğinde geçirirdi.
I. Çocukluğunu farklı toplulukların bir arada yaşadığı bir çevrede geçirmiştir.
II. Askerî öğrenime başlamadan önce farklı okullarda okumuştur.
III. Askerî okula girme kararında dayısının yönlendirmesi etkili olmuştur.
Bu metne göre yukarıdakilerden hangilerine ulaşılabilir?
1. A)
  Yalnız II
2. B)
  I ve II
3. C)
  I ve III
4. D)
  I, II ve III
İpucu
- Her öncül için metinde onu söyleyen cümleyi bul.
- Askerî okul sınavına girme kararı metinde kime bağlanıyor?
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: B
1. I: Selanik'te farklı topluluklar yaşıyordu ve Mustafa Kemal çocukluğunu orada geçirdi; ulaşılır.
2. II: Askerî rüştiyeden önce Şemsi Efendi İlkokulunda ve Mülkiye Rüştiyesinde okudu; ulaşılır.
3. III: Metin dayısının çiftliğinden söz eder; askerî okul sınavına annesi istemese de kendisi girmiştir, dayısının yönlendirmesi geçmez; ulaşılamaz. Cevap I ve II.
Soru 8 · LGS düzeyi · Trablusgarp ve Balkanlar· İTA.8.1.4
İtalya Trablusgarp'a saldırınca Mustafa Kemal bölgeye gönüllü olarak gitti. Ulaşım yolları kapalı olduğu için yolculuğunu gizlice sürdürdü. Tobruk ve Derne'de yerli halkın desteğini alarak İtalyanlara karşı direniş örgütledi. Balkan Savaşları başlayınca Trablusgarp'tan ayrıldı ve Gelibolu Yarımadası'ndaki birliklerde görev aldı. Bu savaşlar sırasında Edirne'nin geri alınması için yapılan harekâtta da bulundu.
Bu metne göre Mustafa Kemal ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
1. A)
  Bu savaşlardan sonra Sofya'da görev yapmıştır.
2. B)
  Zor koşullar onu görev yerine gitmekten alıkoymamıştır.
3. C)
  Mücadelesinde yerel halkın desteğinden yararlanmıştır.
4. D)
  Farklı bölgelerde görev yapmıştır.
İpucu
- Her seçeneği metindeki bir cümleyle eşleştir; eşleşmeyen var mı?
- Bildiğin bir bilgi ile metnin söylediği bilgi aynı şey değildir.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: A
1. Gizli yolculuk zor koşullara rağmen gittiğini, Tobruk ve Derne'deki direniş yerli halkın desteğini gösterir.
2. Trablusgarp'tan Gelibolu'ya geçmesi farklı bölgelerde görev yaptığını gösterir.
3. Sofya'daki görev doğru bir bilgidir ama metinde hiç geçmez; bu yüzden metinden ulaşılamaz.