Asel Dila Soru Bankası / 4. Sınıf / Sosyal Bilgiler

4. Sınıf Sosyal Bilgiler

27 soru. Her sorunun üstünde konusu ve kazanım kodu yazar; yanlış yapılan soruların kodları zayıf konuyu gösterir.

Soru 1 · Yaşamımdaki olayların kronolojisi· SB.4.1.2
Ali 2016 yılında doğdu. Ali'nin yaşamından bazı olaylar şöyle:
• Ali 6 yaşındayken ilkokula başladı.
• Ali 2026 yazında yüzmeyi öğrendi.
• Ali'nin kardeşi, Ali ilkokula başlamadan bir yıl önce doğdu.
• Ali 3 yaşındayken ailesiyle Kayseri'ye taşındılar.
Listedeki bu olaylar eskiden yeniye doğru sıralanırsa ikinci sırada hangisi olur?
1. A)
  İlkokula başlaması
2. B)
  Kayseri'ye taşınmaları
3. C)
  Kardeşinin doğması
4. D)
  Yüzmeyi öğrenmesi
İpucu
- Her olayın yanına hangi yılda olduğunu yaz.
- 'İlkokula başlamadan bir yıl önce' hangi yıldır?
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: C
1. Kayseri'ye taşınma: Ali 3 yaşında, 2016+3 = 2019.
2. İlkokul: 6 yaşında, 2016+6 = 2022; kardeş bundan bir yıl önce, 2021.
3. Yüzme 2026'da. Sıra: taşınma, kardeşin doğması, ilkokul, yüzme.
4. İkinci sıradaki olay kardeşinin doğmasıdır.
Soru 2 · Kroki ve yön· SB.4.3.1
Aşağıda bir mahallenin krokisi verilmiştir. Krokideki ok kuzey yönünü göstermektedir.
Bu krokiye göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
1. A)
  Kütüphane parkın batısındadır.
2. B)
  Okul parkın doğusundadır.
3. C)
  Cami parkın kuzeyindedir.
4. D)
  Hastane parkın batısındadır.
İpucu
- Kitabını okun gösterdiği yön yukarı gelecek şekilde döndürdüğünü düşün.
- Kuzeye bakan birinin sağ eli doğuyu, sol eli batıyı gösterir.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: A
1. Ok sayfanın sağını gösteriyor; Okul parkın kuzeyindedir, sayfanın solundaki Cami güneyindedir.
2. Kuzeye dönen birinin sağı doğu, solu batıdır. Ok sağa bakarken sağa dönmüş biri için sağ taraf sayfanın altı, sol taraf sayfanın üstüdür.
3. Hastane (sayfanın altı) parkın doğusunda, Kütüphane (sayfanın üstü) parkın batısındadır.
4. Doğru ifade: Kütüphane parkın batısındadır.
Soru 3 · Hava olayları· SB.4.3.4
Selin bir hafta boyunca hava durumunu gözlemleyip tabloya yazıyor:
Gün Hava durumu Öğle sıcaklığı
Pazartesi yağmurlu 12 °C
Salı güneşli 8 °C
Çarşamba bulutlu 14 °C
Perşembe karlı 2 °C
Cuma güneşli 10 °C
Cumartesi yağmurlu 16 °C
Selin, yağış olmayan günlerden öğle sıcaklığı en yüksek olan gün pikniğe gidecek.
Selin hangi gün pikniğe gider?
1. A)
  Cumartesi
2. B)
  Çarşamba
3. C)
  Cuma
4. D)
  Salı
İpucu
- Önce yağışlı günlerin üstünü çiz.
- Kalan günlerin sıcaklıklarını karşılaştır.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: B
1. Yağmurlu ve karlı günlerde yağış vardır: Pazartesi, Perşembe ve Cumartesi elenir.
2. Yağış olmayan günler: Salı (8 °C), Çarşamba (14 °C), Cuma (10 °C). Bulutlu hava yağışlı değildir.
3. Bu günlerden en sıcağı 14 °C ile Çarşamba'dır.
4. Selin Çarşamba günü pikniğe gider.
Soru 4 · Doğal ve beşerî unsurlar· SB.4.3.3
Doğada kendiliğinden oluşan unsurlara doğal unsur, insanların oluşturduğu unsurlara beşerî unsur denir.
Aşağıdakilerden hangisi doğal unsurdur?
1. A)
  Baraj gölü
2. B)
  Buğday tarlası
3. C)
  Liman
4. D)
  Şelale
İpucu
- Her unsur için 'Bunu insanlar mı yaptı?' diye sor.
- İçinde su ya da bitki olması bir unsuru doğal yapmaz.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: D
1. Baraj gölü, insanların yaptığı baraj sayesinde oluşur; beşerîdir.
2. Buğday tarlası insanların toprağı işleyip ekmesiyle oluşur; beşerîdir.
3. Liman insanların yaptığı bir yapıdır; beşerîdir.
4. Şelale, akarsuyun yüksek bir yerden kendiliğinden dökülmesiyle oluşur; doğal unsurdur.
Soru 5 · Millî Mücadele kahramanları· SB.4.2.4
• İzmir'de gazetecilik yapıyordu.
• 15 Mayıs 1919'da İzmir'e çıkan düşman askerlerine ilk kurşunu attı.
• Bu davranışıyla halkın düşmana karşı direnme isteğinin sembolü oldu.
Hayatından bazı bilgiler verilen Millî Mücadele kahramanı aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)
  Hasan Tahsin
2. B)
  Sütçü İmam
3. C)
  Şahin Bey
4. D)
  Mustafa Kemal
İpucu
- Metindeki şehir ve meslek ipuçlarını işaretle.
- Seçeneklerdeki kahramanların hangi şehirle anıldığını düşün.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: A
1. Metindeki ipuçları: gazeteci, İzmir, 15 Mayıs 1919, ilk kurşun.
2. Sütçü İmam Maraş'ta, Şahin Bey Antep'te düşmana karşı direnişin kahramanlarıdır; olay İzmir'de değildir.
3. Mustafa Kemal 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarak Millî Mücadele'yi başlatmıştır; İzmir'de ilk kurşunu atan o değildir.
4. İzmir'de düşmana ilk kurşunu atan gazeteci Hasan Tahsin'dir.
Soru 6 · TBMM'nin açılışı ve ulusal egemenlik· SB.4.6.4
23 Nisan 1920'de Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı. Meclise, halkın seçtiği milletvekilleri katıldı ve ülkeyle ilgili kararları bu meclis almaya başladı.
Bu gelişmenin ulusal egemenlik bakımından önemi aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)
  Cumhuriyet ilan edildi.
2. B)
  Millî Mücadele sona erdi.
3. C)
  Ülkeyi yönetme yetkisi milletin seçtiği temsilcilere geçti.
4. D)
  Padişahın yönetimdeki gücü arttı.
İpucu
- Metinde kararları kimin almaya başladığını bul.
- 'Egemenlik' yönetme gücü demektir; bu güç kime geçti?
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: C
1. Ulusal egemenlik, yönetme yetkisinin millete ait olmasıdır.
2. Metne göre meclise halkın seçtiği milletvekilleri katıldı ve kararları bu meclis aldı.
3. Cumhuriyet 1923'te ilan edildi; Millî Mücadele 1920'de henüz sürüyordu.
4. Önemi: ülkeyi yönetme yetkisi milletin seçtiği temsilcilere geçti.
Soru 7 · İstek ve ihtiyaç· SB.4.5.1
Ece'nin defteri bitmiş, kalemleri kırılmış. Kış geliyor ve tek botu delinmiş. Evde bir futbol topu var ama Ece renkli yeni bir top da istiyor. Arkadaşı yeni bir bilgisayar oyunu almış, Ece de aynısını istiyor.
Ürün Fiyat
Defter ve kalem 120 TL
Kışlık bot 250 TL
Bilgisayar oyunu 180 TL
Renkli futbol topu 90 TL
Ece bu ürünlerden yalnız ihtiyaçlarını alırsa kaç TL harcar?
1. A)
  460 TL
2. B)
  370 TL
3. C)
  120 TL
4. D)
  640 TL
İpucu
- Her ürün için 'Bu olmazsa Ece'nin bir ihtiyacı karşılanmamış olur mu?' diye sor.
- Yalnız ihtiyaç olan ürünlerin fiyatlarını topla.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: B
1. İhtiyaç, yaşamı sürdürmek için gerekli olandır; istek, olmasa da yaşanabilecek olandır.
2. Defter ve kalem ders için, bot kış için gereklidir; ikisi ihtiyaçtır.
3. Evde topu olduğu için yeni top, arkadaşında gördüğü için bilgisayar oyunu istektir.
4. 120 + 250 = 370 TL harcar.
Soru 8 · Geleneksel ve günümüz çocuk oyunları· SB.4.2.3
Bir öğrenci dedesiyle konuşarak şu tabloyu hazırlıyor:
Oyun 50 yıl önce Bugün
Saklambaç Çok oynanıyordu Çok oynanıyor
Seksek Çok oynanıyordu Çok oynanıyor
Çelik çomak Çok oynanıyordu Çok az oynanıyor
Tabletle oynanan oyunlar Yoktu Çok oynanıyor
Bu tabloya göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
1. A)
  Bazı geleneksel oyunlar bugün de oynanmaktadır.
2. B)
  Bazı oyunlar zamanla daha az oynanır olmuştur.
3. C)
  Teknolojideki gelişmeler yeni oyunların ortaya çıkmasını sağlamıştır.
4. D)
  Eskiden oynanan oyunların hepsi bugün de aynı sıklıkta oynanmaktadır.
İpucu
- Her yargıyı tablodaki satırlarla karşılaştır.
- 'Hepsi' diyen bir yargı için tek bir aykırı satır yeter.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: D
1. Saklambaç ve seksek hem eskiden hem bugün çok oynanıyor; bazı oyunlar sürmektedir (süreklilik).
2. Çelik çomak bugün çok az oynanıyor; bazı oyunlar azalmıştır (değişim).
3. Tabletle oynanan oyunlar eskiden yoktu, bugün var; teknoloji yeni oyunlar getirmiştir.
4. Çelik çomak bugün eskisi kadar oynanmadığı için 'hepsi aynı sıklıkta oynanmaktadır' söylenemez.
Soru 9 · Doğal afetlere hazırlık· SB.4.3.6
Okulda deprem tatbikatı yapılıyor. Öğretmen, deprem sırasında ve sonrasında yapılacakları anlatıyor.
Aşağıdaki davranışlardan hangisi yanlıştır?
1. A)
  Sarsıntı sırasında sağlam bir masanın yanında çök-kapan-tutun yapmak
2. B)
  Sarsıntı sırasında pencere ve camlı dolaplardan uzak durmak
3. C)
  Sarsıntı sürerken merdivenlerden koşarak dışarı çıkmak
4. D)
  Sarsıntı bitince öğretmenle birlikte toplanma alanına gitmek
İpucu
- Sarsıntı SIRASINDA ve SONRASINDA yapılacakları ayır.
- Sarsıntı sırasında yer değiştirmek güvenli midir?
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: C
1. Sarsıntı sırasında sağlam bir eşyanın yanında çök-kapan-tutun yapılır; doğrudur.
2. Kırılabilecek cam ve pencerelerden uzak durulur; doğrudur.
3. Sarsıntı bitince sakin biçimde toplanma alanına gidilir; doğrudur.
4. Sarsıntı sürerken merdivenlerde koşmak düşme ve yaralanmaya yol açar; yanlış davranış budur.
Soru 10 · Komşular ve Türk Cumhuriyetleri· SB.4.7.2
Öğretmen, sınıfa hem Türkiye ile kara sınırı olan hem de Türk Cumhuriyetlerinden biri olan ülkeyi soruyor.
Öğretmenin sorduğu ülke aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)
  Azerbaycan
2. B)
  Türkmenistan
3. C)
  Gürcistan
4. D)
  Moğolistan
İpucu
- Önce Türkiye'nin komşularını, sonra Türk Cumhuriyetlerini yaz.
- İki listede de bulunan ülkeyi ara.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: A
1. Türkiye'nin kara sınırı olan komşuları: Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan, Ermenistan, Azerbaycan (Nahçıvan), İran, Irak, Suriye.
2. Türk Cumhuriyetleri: Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan (ve KKTC).
3. Gürcistan yalnız komşu, Türkmenistan yalnız Türk Cumhuriyetidir; Moğolistan ikisi de değildir.
4. İki koşulu birlikte sağlayan ülke Azerbaycan'dır.
Soru 11 · Teknolojik ürünlerin güvenli kullanımı· SB.4.4.5
Bir elektrikli ısıtıcının kullanım kılavuzunda şu uyarılar yazıyor:
• Isıtıcıyı perde, koltuk gibi yanabilecek eşyalardan en az 1 metre uzakta kullanın.
• Fişe ıslak elle dokunmayın.
• Isıtıcının üzerine çamaşır asmayın.
• Odadan çıkarken ısıtıcıyı kapatıp fişini prizden çekin.
Aşağıdaki davranışlardan hangisi bu kılavuza uygun değildir?
1. A)
  Isıtıcıyı perdeden 2 metre uzağa koymak
2. B)
  Ellerini kuruladıktan sonra fişi prize takmak
3. C)
  Odadan çıkarken ısıtıcının fişini prizden çekmek
4. D)
  Isıtıcıyı perdeden 50 cm uzağa koymak
İpucu
- 1 metre kaç santimetredir?
- 'En az 1 metre' demek 1 metreden daha yakın olmamalı demektir.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: D
1. 1 metre 100 cm'dir; ısıtıcı yanabilecek eşyalardan en az 100 cm uzakta olmalıdır.
2. 2 metre (200 cm) 1 metreden fazladır; uygundur. Kuru elle fişe dokunmak ve odadan çıkarken fişi çekmek de uygundur.
3. 50 cm, 100 cm'den azdır; perde ısınıp tutuşabilir.
4. Kılavuza uygun olmayan davranış ısıtıcıyı perdeden 50 cm uzağa koymaktır.
Soru 12 · Çocuk hakları· SB.4.6.1
Her çocuğun eğitim, sağlık, oyun ve korunma hakkı vardır.
Aşağıdaki durumların hangisinde bir çocuğun hakkı çiğnenmiştir?
1. A)
  Elif'in ödevini bitirmeden oyuna çıkmasına izin verilmemesi
2. B)
  Okul çağındaki Can'ın okula gönderilmeyip tarlada çalıştırılması
3. C)
  Aşı zamanı gelen Mert'in istemese de aşı olması
4. D)
  Sınıf başkanlığı seçiminde Zeynep'in kazanamaması
İpucu
- Her durumda çocuğun hangi hakkıyla ilgili bir şey olduğunu yaz.
- İstenen bir şeyin olmaması ile bir hakkın elinden alınması aynı şey midir?
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: B
1. Ödevi önce bitirmesinin istenmesi bir sorumluluktur; oyun hakkı elinden alınmamıştır.
2. Aşı çocuğun sağlık hakkını korur.
3. Seçime katılıp kaybetmek hak ihlali değildir.
4. Okul çağındaki bir çocuğun okula gönderilmeyip çalıştırılması eğitim hakkını çiğner.
Soru 13 · Resmî kimlik belgesi· SB.4.1.1
Aşağıda Elif'in kimlik kartının ön ve arka yüzüne benzer bir örnek verilmiştir.
Bu karttaki bilgilerden yararlanarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
1. A)
  Elif'in 2026 yılında kaç yaşına gireceği
2. B)
  Elif'in annesinin adı
3. C)
  Elif'in kan grubu
4. D)
  Kartın hangi tarihe kadar geçerli olduğu
İpucu
- Kartın iki yüzündeki bütün satırları oku.
- Bir bilgi kartta yazmıyorsa, yazan bir bilgiden hesaplanabilir mi? Bunu da düşün.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: C
1. Doğum tarihi (2016) kartta yazılıdır; 2026'da kaç yaşına gireceği hesaplanabilir.
2. Annesinin adı kartın arka yüzündedir.
3. Kartın geçerlilik tarihi ön yüzün son satırındadır.
4. Kan grubu bu kartta yazılı değildir ve kartın bilgilerinden hesaplanamaz; bu bilgiye ulaşılamaz.
Soru 14 · Aile tarihi kaynakları· SB.4.2.1
Mert aile tarihini araştırıyor. Öğretmeni araştırmada en az bir sözlü kaynak kullanmasını istiyor.
Mert aşağıdakilerden hangisini yaparsa sözlü kaynaktan yararlanmış olur?
1. A)
  Dedesinden çocukluğunu anlatmasını isteyip dinlemek
2. B)
  Büyükannesinin gençliğinde yazdığı mektupları okumak
3. C)
  Eski aile fotoğraflarını incelemek
4. D)
  Dedesinin sakladığı eski cep saatini incelemek
İpucu
- Sözlü kaynak bilgiyi nasıl verir: yazarak mı, göstererek mi, anlatarak mı?
- Her seçenekteki kaynağı türüne göre adlandır.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: A
1. Sözlü kaynak, bir kişinin yaşadıklarını ya da bildiklerini anlatmasıdır.
2. Mektup yazılı, fotoğraf görsel, eski saat ise nesne kaynağıdır.
3. Dedenin çocukluğunu anlatması sözlü kaynaktır.
4. Mert dedesini dinlerse sözlü kaynaktan yararlanmış olur.
Soru 15 · Millî kültürü yansıtan ögeler· SB.4.2.2
Bir sınıf, yakın çevresindeki millî kültürü yansıtan tarihî yapıları gezmek için bir plan hazırlıyor.
Aşağıdakilerden hangisi bu gezi planına alınacak tarihî yapılara örnek değildir?
1. A)
  Selçuklulardan kalma kervansaray
2. B)
  Osmanlı döneminden kalma taş köprü
3. C)
  Eski bir medrese binası
4. D)
  Yeni açılan alışveriş merkezi
İpucu
- Her yapının ne zaman ve ne amaçla yapıldığını düşün.
- Geçmişten kalan ve geçmişin yaşayışını gösteren yapılar millî kültür ögesidir.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: D
1. Kervansaray, ticaret yollarında yolcuların konakladığı tarihî bir yapıdır.
2. Taş köprü ve medrese de geçmişten kalan, millî kültürümüzü yansıtan yapılardır.
3. Yeni açılan alışveriş merkezi günümüzde yapılmıştır; tarihî bir yapı değildir.
4. Gezi planına alınmayacak yapı alışveriş merkezidir.
Soru 16 · Millî Mücadele kahramanları· SB.4.2.4
• Kastamonu'da yaşayan bir köylü kadındı.
• Millî Mücadele yıllarında İnebolu'dan cepheye kağnıyla cephane taşıyanlar arasındaydı.
• Karlı bir kış gecesi cephanenin ıslanmaması için onu kendi örtüsüyle örttü ve soğuktan donarak şehit oldu.
Hayatından bazı bilgiler verilen Millî Mücadele kahramanı aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)
  Kara Fatma
2. B)
  Şerife Bacı
3. C)
  Nene Hatun
4. D)
  Halide Edib
İpucu
- Metindeki yer adlarını ve kahramanın yaptığı işi işaretle.
- Seçeneklerdeki her kahramanın ne ile tanındığını düşün.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: B
1. Metindeki ipuçları: Kastamonu, İnebolu'dan cepheye cephane taşımak, kışın donarak şehit olmak.
2. Kara Fatma cephede savaşan bir kadın askerdir. Nene Hatun 1877'de Erzurum'da savaşmıştır; bu Millî Mücadele değildir.
3. Halide Edib İstanbul'daki mitinglerde konuşan bir yazardır.
4. Cephaneyi örtüp donarak şehit olan kahraman Şerife Bacı'dır.
Soru 17 · Doğal yöntemlerle yön bulma· SB.4.3.1
Ali sabah erkenden bahçeye çıkıyor ve yüzünü Güneş'in doğduğu yöne dönüyor.
Buna göre Ali'nin sol kolunun gösterdiği yön hangisidir?
1. A)
  Kuzey
2. B)
  Güney
3. C)
  Doğu
4. D)
  Batı
İpucu
- Güneş hangi yönden doğar? Ali o yöne bakıyor.
- Kendini Ali'nin yerine koy: yüzün doğudaysa sol elin hangi yönü gösterir?
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: A
1. Güneş doğudan doğar; Ali'nin yüzü doğuya dönüktür.
2. Doğuya bakan birinin arkası batı olur.
3. Sağ kolu güneyi, sol kolu kuzeyi gösterir.
4. Ali'nin sol kolunun gösterdiği yön kuzeydir.
Soru 18 · Kroki ve acil toplanma alanı· SB.4.3.2
Aşağıda bir okulun zemin katının ve bahçesinin krokisi verilmiştir. Okulda deprem tatbikatı yapılacaktır.
Krokiye göre 4-A sınıfındaki öğrenciler sarsıntı geçtikten sonra nasıl davranmalıdır?
1. A)
  Çıkış 2'yi kullanıp acil toplanma alanına gitmeli
2. B)
  Asansörle inip otoparkta toplanmalı
3. C)
  Çıkış 1'i kullanıp acil toplanma alanına gitmeli
4. D)
  Çıkış 1'i kullanıp ağaçlığın altında toplanmalı
İpucu
- Krokide 4-A'yı bul; ona en yakın çıkış hangisi?
- Depremden sonra toplanılacak yer neden açık alanda olmalı?
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: C
1. Krokide 4-A sınıfına en yakın çıkış Çıkış 1'dir.
2. Depremde asansör kullanılmaz.
3. Toplanma yeri binalardan ve ağaçlardan uzak açık alandır; krokide 'acil toplanma alanı' olarak gösterilmiştir.
4. Öğrenciler Çıkış 1'i kullanıp acil toplanma alanına gitmelidir.
Soru 19 · Hava olayları ve resimli grafik· SB.4.3.4
Bir öğrenci bir hafta boyunca hava olaylarını gözlemleyip aşağıdaki resimli grafiği hazırlıyor.
Buna göre bu hafta kaç gün yağış görülmüştür?
1. A)
  2
2. B)
  3
3. C)
  5
4. D)
  7
İpucu
- Yağış türlerini hatırla: yalnız yağmur mu?
- Grafikte her günün simgesini anahtarla eşleştir.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: B
1. Yağış, gökyüzünden yeryüzüne düşen yağmur, kar ve doludur.
2. Grafikte yağmurlu günler Çarşamba ve Cumartesi, karlı gün Cuma'dır.
3. Bulutlu ve güneşli günlerde yağış yoktur.
4. Yağış görülen gün sayısı 2 + 1 = 3'tür.
Soru 20 · Yer şekilleri ve nüfus· SB.4.3.5
Aşağıdaki tabloda üç yerleşim yerinin bazı özellikleri verilmiştir.
Yer Yer şekli Özellikleri
K Yüksek ve dağlık Kışlar uzun ve sert, ulaşım zor
L Geniş ve düz ova Toprak verimli, fabrikalar var
M Deniz kıyısı Limanı var, turizm gelişmiş
Tabloya göre nüfusun en seyrek olması beklenen yer ve bunun nedeni hangisinde doğru verilmiştir?
1. A)
  K – Arazi engebeli, ulaşım zor ve kışlar sert
2. B)
  L – Tarım yapılan geniş bir ovada bulunması
3. C)
  M – Deniz kıyısında bulunması
4. D)
  K – Fabrikaların çok olması
İpucu
- İnsanlar yaşayacakları yeri seçerken nelere dikkat eder?
- Seçenekte hem yeri hem nedeni tabloyla karşılaştır.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: A
1. İnsanlar ulaşımı kolay, iş imkânı olan ve yaşamaya elverişli yerlere yerleşir.
2. L'de verimli toprak ve fabrikalar, M'de liman ve turizm iş imkânı sağlar; buralarda nüfus yoğun olur.
3. K'de arazi dağlık, ulaşım zor ve kışlar serttir; yaşam zordur.
4. Nüfusun en seyrek olması beklenen yer K'dir; nedeni engebeli arazi, zor ulaşım ve sert kışlardır.
Soru 21 · Teknolojik ürünleri sınıflama· SB.4.4.1
Bir öğrenci teknolojik ürünleri kullanım alanlarına (sağlık, ulaşım, iletişim, ev işleri) göre gruplandırıyor.
Aşağıdaki gruplardan hangisinde ürünlerin hepsi aynı kullanım alanındadır?
1. A)
  Buzdolabı, çamaşır makinesi, otobüs
2. B)
  Telefon, telsiz, uçak
3. C)
  Bisiklet, gemi, fırın
4. D)
  Ateş ölçer, tansiyon aleti, röntgen cihazı
İpucu
- Her ürünün yanına kullanım alanını yaz.
- Üç ürünün de aynı alanda olduğu grubu bul; bir ürün farklıysa grup olmaz.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: D
1. Ateş ölçer, tansiyon aleti ve röntgen cihazı sağlık alanında kullanılır.
2. Otobüs ulaşım aracıdır; buzdolabı ve çamaşır makinesiyle aynı alanda değildir.
3. Uçak ulaşım aracıdır; telefon ve telsiz iletişim aracıdır.
4. Fırın ev aletidir; bisiklet ve gemi ulaşım araçlarıdır. Hepsi aynı alanda olan grup sağlık grubudur.
Soru 22 · Teknolojinin olumlu ve olumsuz etkileri· SB.4.4.2
Geçmişte uzaktaki yakınlarla haberleşmek için mektup yazılır, cevabı günlerce beklenirdi. Bugün akıllı telefonlarla anında yazışılıp görüntülü konuşulabiliyor.
Akıllı telefonların hayatımıza etkileriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi olumsuz bir etkidir?
1. A)
  Uzun süre ekrana bakmanın göz ve uyku sağlığını bozması
2. B)
  Uzaktaki yakınlarla görüntülü konuşulabilmesi
3. C)
  Haberleşmenin günler yerine saniyeler sürmesi
4. D)
  Acil durumda hızla yardım çağırılabilmesi
İpucu
- Her seçenek için sor: bu durum insana zarar mı veriyor, yarar mı sağlıyor?
- Kök hangi tür etkiyi soruyor, yeniden oku.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: A
1. Görüntülü konuşma, hızlı haberleşme ve acil yardım çağırma hayatımızı kolaylaştırır; bunlar olumlu etkilerdir.
2. Uzun süre ekrana bakmak göz yorgunluğuna ve uyku sorunlarına yol açabilir.
3. Bu, teknolojinin bilinçsiz kullanımının olumsuz bir etkisidir.
4. Olumsuz etki ekranın göz ve uyku sağlığını bozmasıdır.
Soru 23 · Teknolojik ürünlerin gelişimi· SB.4.4.3
Bir müzede telefonun gelişimini anlatan kartlar karışık sırayla asılmıştır.
Kartlar eskiden yeniye doğru sıralanırsa sıralama hangisi olur?
1. A)
  N, L, M, K
2. B)
  K, L, M, N
3. C)
  N, L, K, M
4. D)
  L, N, K, M
İpucu
- Kablolu telefonlar mı, cep telefonları mı daha eskidir?
- Bir telefonun insan yardımı olmadan numara arayabilmesi bir gelişme midir?
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: C
1. En eski telefonlarda numara çevrilmez; kol çevrilerek santral memuruna bağlanılırdı (N).
2. Sonra kadranı çevrilerek numaranın kendisinin arandığı masa telefonları geldi (L).
3. Daha sonra cebe sığan, tuşlu cep telefonları yaygınlaştı (K).
4. En yenisi internete bağlanan dokunmatik akıllı telefonlardır (M). Sıra: N, L, K, M.
Soru 24 · Üretim, dağıtım ve tüketim· SB.4.5.2
Aşağıdaki şemada buğdayın sofraya ulaşana kadar geçtiği aşamalar verilmiştir.
Numaralı aşamalardan hangileri dağıtıma örnektir?
1. A)
  1 ve 2
2. B)
  Yalnız 3
3. C)
  4 ve 5
4. D)
  3 ve 4
İpucu
- Üretim yeni bir ürün ortaya çıkarmaktır; dağıtım ürünü ihtiyaç duyana ulaştırmaktır.
- Her adımın yanına 'üretim', 'dağıtım' ya da 'tüketim' yaz.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: D
1. Buğdayı yetiştirmek (1) ve buğdaydan un yapmak (2) üretimdir.
2. Unun depolara taşınması (3) ve marketlere götürülüp satılması (4) ürünü tüketiciye ulaştırır; bunlar dağıtımdır.
3. Ailenin unu kullanması (5) tüketimdir.
4. Dağıtıma örnek olan aşamalar 3 ve 4'tür.
Soru 25 · Bütçe (gelir-gider tablosu)· SB.4.5.4
Zeynep'in bir aylık bütçesi aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Kalem Tür Tutar
Harçlık Gelir 400 TL
Kırtasiye Gider 120 TL
Okul servisi katkısı Gider 150 TL
Hikâye kitabı Gider 90 TL
Zeynep artan parasının tamamını kumbarasına atacaktır.
Zeynep bu ay kumbarasına en çok kaç TL atabilir?
1. A)
  130
2. B)
  40
3. C)
  360
4. D)
  220
İpucu
- Tablodaki satırları gelir ve gider olarak ayır.
- Bütün giderlerin toplamını gelirle karşılaştır.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: B
1. Gelir: 400 TL.
2. Giderler: 120 + 150 + 90 = 360 TL.
3. Artan para: 400 − 360 = 40 TL.
4. Zeynep kumbarasına en çok 40 TL atabilir.
Soru 26 · Bilinçli tüketici· SB.4.5.3
Elif'in annesi 2 kilogram pirinç alacaktır. Markette aynı marka pirincin iki farklı paketi vardır.
Bilinçli bir tüketici olarak Elif'in annesi hangi paketi almalıdır ve ne kadar daha az para öder?
1. A)
  K paketini almalı; çünkü fiyatı daha düşüktür.
2. B)
  L paketini almalı; 115 TL daha az öder.
3. C)
  L paketini almalı; 20 TL daha az öder.
4. D)
  K paketini almalı; 70 TL daha az öder.
İpucu
- 2 kg pirinç için kaç tane K paketi gerekir?
- İki yolla ödenecek parayı ayrı ayrı bulup karşılaştır.
Cevap ve çözüm
Doğru cevap: C
1. 2 kg = 2000 g; 500 g'lık K paketinden 4 tane gerekir.
2. K paketleriyle: 4 × 45 = 180 TL.
3. L paketiyle: 160 TL.
4. L paketini almak daha uygundur; 180 − 160 = 20 TL daha az ödenir.

Gün	Hava durumu	Öğle sıcaklığı
Pazartesi	yağmurlu	12 °C
Salı	güneşli	8 °C
Çarşamba	bulutlu	14 °C
Perşembe	karlı	2 °C
Cuma	güneşli	10 °C
Cumartesi	yağmurlu	16 °C

Ürün	Fiyat
Defter ve kalem	120 TL
Kışlık bot	250 TL
Bilgisayar oyunu	180 TL
Renkli futbol topu	90 TL

Oyun	50 yıl önce	Bugün
Saklambaç	Çok oynanıyordu	Çok oynanıyor
Seksek	Çok oynanıyordu	Çok oynanıyor
Çelik çomak	Çok oynanıyordu	Çok az oynanıyor
Tabletle oynanan oyunlar	Yoktu	Çok oynanıyor

Yer	Yer şekli	Özellikleri
K	Yüksek ve dağlık	Kışlar uzun ve sert, ulaşım zor
L	Geniş ve düz ova	Toprak verimli, fabrikalar var
M	Deniz kıyısı	Limanı var, turizm gelişmiş

Kalem	Tür	Tutar
Harçlık	Gelir	400 TL
Kırtasiye	Gider	120 TL
Okul servisi katkısı	Gider	150 TL
Hikâye kitabı	Gider	90 TL

Soru 27 · Kültürleri karşılaştırma ve saygı· SB.4.7.3

Aşağıdaki tabloda Türkiye ve Japonya'ya ait bazı kültürel unsurlar verilmiştir.

Unsur	Türkiye	Japonya
Selamlaşma	Tokalaşma; bayramlarda büyüklerin elini öpme	Karşısındakine doğru eğilme
Yemek yerken kullanılan araç	Kaşık, çatal, bıçak	Yemek çubukları
Eve girerken	Ayakkabılar kapıda çıkarılır	Ayakkabılar kapıda çıkarılır

Tabloya göre aşağıdakilerden hangisi doğru ve saygılı bir değerlendirmedir?

A)
Yemek çubuğu kullanmak yanlıştır, doğrusu çatal kullanmaktır.
B)
İki ülkenin kültürü arasında hiçbir benzerlik yoktur.
C)
Japonya'da selamlaşırken el öpülür, Türkiye'de eğilinir.
D)
İki ülkenin bazı gelenekleri farklı olsa da eve girerken ayakkabı çıkarmak ikisinde de vardır.

İpucu

Tabloda iki ülkenin aynı olduğu bir satır var mı?
Bir gelenek bizimkinden farklıysa 'yanlış' mı olur?

Cevap ve çözüm

Doğru cevap: D

Tabloya göre selamlaşma ve yemek araçları iki ülkede farklıdır.
Farklı olmak yanlış olmak değildir; her kültürün kendi gelenekleri vardır ve saygı gösterilmelidir.
Eve girerken ayakkabı çıkarmak iki ülkede de vardır; ortak bir yöndür.
Doğru ve saygılı değerlendirme, farklılıklar yanında bu ortak yönü de gören ifadedir.