Asel Dila Soru Bankası / 4. Sınıf / Fen Bilimleri

4. Sınıf Fen Bilimleri

27 soru. Her sorunun üstünde konusu ve kazanım kodu yazar; yanlış yapılan soruların kodları zayıf konuyu gösterir.

1. Soru 1 · Dönme ve dolanma hareketleri· F.4.1.2.2

   Bir öğrenci Dünya'nın hareketleri hakkında şu notları alıyor:

   I. Dünya kendi ekseni etrafında dönerken gece ve gündüz oluşur.
   II. Dünya'nın Güneş etrafında bir tam dolanması yaklaşık 1 gün sürer.
   III. Güneş'in gün içinde doğudan yükselip batıda batıyormuş gibi görünmesi Dünya'nın dönme hareketinden kaynaklanır.

   Bu notlardan hangileri doğrudur?
   1. A)
      Yalnız I
   2. B)
      Yalnız II
   3. C)
      I ve III
   4. D)
      I, II ve III
   İpucu

   • Her olay için hangi hareketin (dönme mi dolanma mı) sonucu olduğunu yaz.
   • Dönmenin ve dolanmanın ne kadar sürdüğünü karşılaştır: biri günü, öteki yılı belirler.
   Cevap ve çözüm

   Doğru cevap: C

   1. Dünya kendi ekseni etrafında döndükçe Güneş'e bakan yarısında gündüz, öteki yarısında gece yaşanır; I doğrudur.
   2. Dünya kendi ekseni etrafındaki dönüşünü yaklaşık 1 günde, Güneş etrafındaki dolanmasını yaklaşık 1 yılda (365 gün) tamamlar; II yanlıştır.
   3. Güneş'in gün içinde konumu değişiyormuş gibi görünmesinin nedeni Dünya'nın dönmesidir; III doğrudur.
   4. Doğru notlar I ve III'tür.

2. Soru 2 · Kayaçlar ve madenler· F.4.1.1.2

   Bir öğrenci, müzede gördüğü bir maden için şu notları alıyor:

   • Kızıl-kahverengi ve parlaktır.
   • İnce tel hâline getirilebilir.
   • Elektriği çok iyi iletir.

   Bu maden ve en çok kullanıldığı alan aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
   1. A)
      Bakır – elektrik kabloları
   2. B)
      Altın – takı yapımı
   3. C)
      Mermer – bina yapımı
   4. D)
      Linyit – ısınmada yakıt
   İpucu

   • Seçeneklerdeki her madeni üç özelliğin hepsiyle karşılaştır; birine uymayanı ele.
   • Elektriği ileten ve tel yapılabilen madenin evlerdeki duvarların içinde nerede kullanıldığını düşün.
   Cevap ve çözüm

   Doğru cevap: A

   1. Tel hâline getirilebilen ve elektriği iyi ileten maddeler metal madenlerdir; mermer (kayaç) ve linyit (kömür) bu özellikleri taşımaz.
   2. Altın da parlak ve tel hâline getirilebilir ama sarı renklidir.
   3. Kızıl-kahverengi, parlak, tel hâline getirilebilen ve elektriği çok iyi ileten maden bakırdır.
   4. Bakır en çok elektrik kablolarında kullanılır.

3. Soru 3 · Besin içerikleri· F.4.2.1.1

   Bir ameliyat geçiren Ali'nin dedesine doktoru, vücudundaki yıpranan dokuların onarılmasına yardım edecek besinleri daha çok tüketmesini öneriyor.

   Doktorun önerisine en uygun besin aşağıdakilerden hangisidir?
   1. A)
      Makarna
   2. B)
      Haşlanmış yumurta
   3. C)
      Portakal
   4. D)
      Maden suyu
   İpucu

   • Doktorun söylediği ihtiyaç enerji mi, korunma mı, onarım mı?
   • Seçeneklerdeki her besinin en çok hangi besin içeriğini taşıdığını yaz.
   Cevap ve çözüm

   Doğru cevap: B

   1. Vücudun büyümesini ve yıpranan dokuların onarılmasını sağlayan besin içeriği proteindir.
   2. Makarna karbonhidrat bakımından zengindir; enerji verir.
   3. Portakal vitamin bakımından zengindir; hastalıklardan korunmaya yardım eder. Maden suyu su ve mineral içerir.
   4. Yumurta protein bakımından zengindir; doktorun önerisine en uygun besindir.

4. Soru 4 · Besinlerin tazeliği ve saklanması· F.4.2.1.3

   Bugünün tarihi 15 Ocak 2027. Elif marketten süt ürünü alacak ve raflardaki ürünleri inceliyor:

   Ürün	Son tüketim tarihi	Ambalaj	Bulunduğu yer
   K yoğurdu	10 Ocak 2027	Sağlam	Soğutucu dolap
   L sütü	28 Ocak 2027	Şişmiş	Soğutucu dolap
   M peyniri	2 Şubat 2027	Sağlam	Soğutucu dolap
   N kefiri	5 Şubat 2027	Sağlam	Kasanın yanındaki açık raf

   Ürünlerin hepsinin ambalajında 'Soğukta (+4 °C) saklayınız.' yazmaktadır.

   Elif'in bu ürünlerden hangisini alması uygundur?
   1. A)
      K yoğurdu
   2. B)
      L sütü
   3. C)
      M peyniri
   4. D)
      N kefiri
   İpucu

   • Her ürün için üç şeyi denetle: tarih, ambalaj, saklama yeri.
   • Tek bir sorunu olan ürün bile alınmamalı; üç denetimden de geçen ürünü bul.
   Cevap ve çözüm

   Doğru cevap: C

   1. K yoğurdunun son tüketim tarihi (10 Ocak) geçmiştir; alınmaz.
   2. L sütünün ambalajı şişmiştir; bu, ürünün bozulmuş olabileceğini gösterir, alınmaz.
   3. N kefiri soğukta saklanması gerekirken açık rafta bekletilmiştir; alınmaz.
   4. M peynirinin tarihi geçmemiş, ambalajı sağlam ve uygun yerde saklanmıştır; alınması uygun olan budur.

5. Soru 5 · Kuvvetin hareket ve şekil üzerindeki etkileri· F.4.3.1.1

   Bir öğrenci, gözlediği olaylarda kuvvetin etkisini aşağıdaki gibi eşleştiriyor:

   Olay	Kuvvetin etkisi
   Kalecinin gelen topu tutması	Topu yavaşlatıp durdurdu.
   Çocuğun oyun hamuruna avucuyla bastırması	Hamurun şeklini değiştirdi.
   Oyuncunun kendisine gelen topa vurup topu yana göndermesi	Topun yönünü değiştirdi.
   Kaykaydaki çocuğun ayağını yere sürterek kaykayı durdurması	Kaykayı hızlandırdı.

   Bu eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
   1. A)
      Topu tutma – yavaşlatıp durdurdu
   2. B)
      Hamura bastırma – şeklini değiştirdi
   3. C)
      Topa vurup yana gönderme – yönünü değiştirdi
   4. D)
      Kaykayı durdurma – hızlandırdı
   İpucu

   • Her olayda cismin hızı arttı mı, azaldı mı; yönü ya da şekli değişti mi, ayrı ayrı yaz.
   • Kuvvet bir cismi hızlandırabilir, yavaşlatabilir, durdurabilir; yönünü ve şeklini de değiştirebilir.
   Cevap ve çözüm

   Doğru cevap: D

   1. Kaleci topa kuvvet uygulayarak onu yavaşlatıp durdurur; eşleştirme doğrudur.
   2. Hamura bastırmak onun şeklini değiştirir; eşleştirme doğrudur.
   3. Gelen topa vurup yana göndermek topun yönünü değiştirir; eşleştirme doğrudur.
   4. Ayağını yere sürten çocuk kaykayı yavaşlatıp durdurur, hızlandırmaz; yanlış eşleştirme budur.

6. Soru 6 · Mıknatısın etkilediği maddeler· F.4.3.2.2

   Bir sepette şu cisimler var:

   Cisim	Adet	Yapıldığı madde
   Demir çivi	3	demir
   Alüminyum kapak	2	alüminyum
   Demir ataş	4	demir
   Bakır tel parçası	1	bakır
   Tahta kalem	2	tahta
   Nikel pul	1	nikel

   Elif sepete güçlü bir mıknatıs sokup her cisme tek tek dokunduruyor.

   Kaç cisim mıknatısa yapışır?
   1. A)
      11
   2. B)
      8
   3. C)
      7
   4. D)
      2
   İpucu

   • Önce yapıldığı maddeye bak: hangileri mıknatısla çekilir?
   • Çekilen maddeden yapılmış cisimlerin adetlerini topla.
   Cevap ve çözüm

   Doğru cevap: B

   1. Mıknatıs demir, nikel ve kobalt gibi maddeleri çeker.
   2. Alüminyum, bakır ve tahta mıknatısa yapışmaz.
   3. Yapışan cisimler: 3 demir çivi, 4 demir ataş ve 1 nikel pul.
   4. 3 + 4 + 1 = 8 cisim mıknatısa yapışır.

7. Soru 7 · Kütle ve hacim ölçme· F.4.4.2.1

   Deniz, dereceli silindire 60 mL su koyuyor. İçine kütlesi 70 g olan bir taşı atınca su seviyesi 85 mL'ye çıkıyor. Ardından kütlesi 30 g olan bir bilyeyi de atınca su seviyesi 97 mL oluyor. Su taşmıyor; taş ve bilye suyun içinde tamamen batıyor.

   Taşın ve bilyenin hacmi sırasıyla aşağıdakilerin hangisidir?
   1. A)
      25 mL ve 12 mL
   2. B)
      85 mL ve 97 mL
   3. C)
      25 mL ve 37 mL
   4. D)
      70 mL ve 30 mL
   İpucu

   • Bir cisim suya batınca su seviyesindeki artış neye eşittir?
   • Bilyeyi atmadan hemen önce silindirde hangi seviye vardı?
   Cevap ve çözüm

   Doğru cevap: A

   1. Batan bir cisim, kendi hacmi kadar su seviyesini yükseltir.
   2. Taş atılınca seviye 60 mL'den 85 mL'ye çıktı; taşın hacmi 85 − 60 = 25 mL'dir.
   3. Bilye atılınca seviye 85 mL'den 97 mL'ye çıktı; bilyenin hacmi 97 − 85 = 12 mL'dir.
   4. Kütleler hacmi bulmak için gerekmez; cevap 25 mL ve 12 mL'dir.

8. Soru 8 · Isı etkisiyle hâl değişimi· F.4.4.4.2

   Bir öğrenci şu olayları not ediyor:

   K: Bardaktaki buz parçası eridi.
   L: Buzluğa konan su dondu.
   M: Balkona asılan ıslak çamaşır kurudu.
   N: Tavaya konan tereyağı eridi.

   Öğrencinin bu olaylarla ilgili yargıları:

   I. K ve N olaylarında aynı hâl değişimi olmuştur.
   II. L olayında su, soğuyarak hâl değiştirmiştir.
   III. M olayında su, sıvı hâlden gaz hâline geçmiştir.

   Bu yargılardan hangileri doğrudur?
   1. A)
      I ve II
   2. B)
      I ve III
   3. C)
      II ve III
   4. D)
      I, II ve III
   İpucu

   • Her olayda maddenin hangi hâlden hangi hâle geçtiğini yaz.
   • Madde ısınınca mı, soğuyunca mı donar? Islak çamaşırdaki su kaynamadan da gaza dönüşebilir mi?
   Cevap ve çözüm

   Doğru cevap: D

   1. K ve N olaylarında katı madde ısı alarak sıvı hâle geçmiştir; ikisi de erimedir. I doğrudur.
   2. L olayında su buzlukta soğuyarak donmuştur. II doğrudur.
   3. M olayında çamaşırdaki su buharlaşmış, sıvı hâlden gaz hâline geçmiştir. III doğrudur.
   4. Üç yargı da doğrudur.

9. Soru 9 · Karışımları ayırma· F.4.4.5.2

   Bir kapta demir tozu, çakıl ve ince kum karışmış hâlde bulunuyor.

   Madde	Tane büyüklüğü	Mıknatısla çekilme
   K: Demir tozu	Çok ince	Çekilir
   L: Çakıl	İri	Çekilmez
   M: İnce kum	İnce	Çekilmez

   Ece karışımı önce delikleri kum tanelerinden büyük, çakıldan küçük olan bir elekten geçiriyor. Sonra eleğin altına geçen kısma bir mıknatıs tutuyor.

   Elekte kalan madde ile mıknatısa yapışan madde sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
   1. A)
      M – K
   2. B)
      L – K
   3. C)
      L – M
   4. D)
      L – K ve M
   İpucu

   • Elek iri ve ince taneleri ayırır; deliklerden hangisi geçemez?
   • Mıknatıs, elekten geçen iki maddeden hangisini çeker?
   Cevap ve çözüm

   Doğru cevap: B

   1. Elek, deliklerinden büyük olan taneleri tutar; çakıl (L) iridir, elekte kalır.
   2. Demir tozu (K) ve ince kum (M) elekten geçer.
   3. Elekten geçen kısma tutulan mıknatıs yalnız demir tozunu (K) çeker; kum kapta kalır.
   4. Cevap: L – K.

10. Soru 10 · Mıknatısın kutupları· F.4.3.2.1

    Üç çubuk mıknatıs K, L ve M masada yan yana duruyor. L mıknatısının uçları 1 ve 2, M mıknatısının bir ucu X ile gösteriliyor.

    • K mıknatısının N kutbu, L'nin 1 numaralı ucunu çekiyor.
    • L'nin 2 numaralı ucu, M'nin X ucunu itiyor.

    L'nin 1 numaralı ucu ve M'nin X ucu sırasıyla hangi kutuptur?
    1. A)
       N ve N
    2. B)
       S ve S
    3. C)
       S ve N
    4. D)
       N ve S
    İpucu

    • Önce K ile L arasındaki çekmeden 1 numaralı ucu bul.
    • Bir çubuk mıknatısın iki ucunun kutupları aynı mıdır, farklı mıdır?
    Cevap ve çözüm

    Doğru cevap: C

    1. Zıt kutuplar birbirini çeker, aynı kutuplar birbirini iter.
    2. K'nin N kutbu L'nin 1 numaralı ucunu çektiğine göre 1 numaralı uç S kutbudur.
    3. Bir mıknatısın iki ucu farklı kutuptur; L'nin 2 numaralı ucu N kutbudur.
    4. N kutbu X ucunu ittiğine göre X de N kutbudur. Cevap: S ve N.

11. Soru 11 · Maddenin hâlleri· F.4.4.3.1

    Ayşe, uzun ve dar bir bardakta duran 200 mL meyve suyunun tamamını geniş ve alçak bir kâseye boşaltıyor. Kâsede meyve suyunun yüksekliği bardaktakinden çok daha az görünüyor.

    Meyve suyu için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
    1. A)
       Şekli değişti, hacmi azaldı.
    2. B)
       Şekli de hacmi de değişmedi.
    3. C)
       Şekli değişti, hacmi kâseyi dolduracak kadar arttı.
    4. D)
       Şekli değişti, hacmi değişmedi.
    İpucu

    • Sıvıların belirli bir şekli var mıdır? Belirli bir hacmi var mıdır?
    • Geniş bir kapta aynı miktar sıvı neden daha alçak görünür?
    Cevap ve çözüm

    Doğru cevap: D

    1. Sıvıların belirli bir şekli yoktur; konuldukları kabın şeklini alırlar.
    2. Meyve suyu kâseye geçince kâsenin şeklini aldı; şekli değişti.
    3. Sıvıların belirli bir hacmi vardır; meyve suyunun tamamı aktarıldığı için hacmi hâlâ 200 mL'dir. Yüksekliğin azalması kâsenin geniş olmasındandır.
    4. Cevap: Şekli değişti, hacmi değişmedi.

12. Soru 12 · Saf madde ve karışım· F.4.4.5.1

    Bir öğrenci günlük hayatta kullandığı maddeleri şöyle sınıflandırıyor:

    Madde	Sınıflandırma
    Meyve salatası	Saf madde
    Hava	Karışım
    Ayran	Karışım
    Toz şeker	Saf madde

    Bu sınıflandırmalardan hangisi yanlıştır?
    1. A)
       Meyve salatası – saf madde
    2. B)
       Hava – karışım
    3. C)
       Ayran – karışım
    4. D)
       Toz şeker – saf madde
    İpucu

    • Her madde tek bir maddeden mi, birkaç maddenin bir araya gelmesinden mi oluşuyor?
    • Görünüşü her yerde aynı olan bir şey de karışım olabilir; nasıl yapıldığını düşün.
    Cevap ve çözüm

    Doğru cevap: A

    1. Tek bir maddeden oluşana saf madde, birden fazla maddenin bir araya gelmesiyle oluşana karışım denir.
    2. Hava birçok gazın, ayran yoğurt ve suyun karışımıdır; bu sınıflandırmalar doğrudur.
    3. Toz şeker tek bir maddedir; saf madde olarak sınıflandırılması doğrudur.
    4. Meyve salatası farklı meyvelerin bir araya gelmesiyle oluşur, karışımdır; yanlış sınıflandırma budur.

13. Soru 13 · Fosillerin oluşumu· F.4.1.1.3

    Bir müzede fosillerin nasıl oluştuğunu anlatan kartlar karışık sırayla asılmıştır.

    Kartlar fosil oluşumunun sırasına göre dizilirse sıralama hangisi olur?
    1. A)
       L, N, K, M
    2. B)
       L, K, N, M
    3. C)
       K, L, M, N
    4. D)
       L, N, M, K
    İpucu

    • İlk aşama canlının ölmesidir; sonra kalıntıya ne olmalı ki bozulmasın?
    • Fosil, kalıntının şeklinin bir kayacın içinde korunmasıdır; kayaç oluşmadan fosil olur mu?
    Cevap ve çözüm

    Doğru cevap: A

    1. Önce canlı ölür ve kalıntısı göl ya da deniz dibine çöker (L).
    2. Kalıntı bozulmadan üstü çamur ve kumla örtülür (N).
    3. Üstte biriken katmanlar uzun zamanda sertleşip kayaca dönüşür (K).
    4. Kalıntının ya da izinin şekli bu kayaçta korunur ve fosil oluşur (M). Sıra: L, N, K, M.

14. Soru 14 · Güneş'in gün içindeki konumu· F.4.1.2.2

    Bir öğrenci evinin önünden bir gün boyunca Güneş'i gözlemliyor ve Güneş'in görüldüğü üç konumu çiziyor.

    I. Sabah saatlerinde Güneş K konumunda görülür.
    II. Güneş'in K'dan L'ye, L'den M'ye geçiyormuş gibi görünmesi Dünya'nın kendi ekseni etrafında dönmesinden kaynaklanır.
    III. Güneş M konumundayken o yerde öğle vaktidir.

    Bu ifadelerden hangileri doğrudur?
    1. A)
       Yalnız I
    2. B)
       I ve II
    3. C)
       Yalnız II
    4. D)
       I, II ve III
    İpucu

    • Güneş hangi yönden doğar? Şekilde o yön hangi tarafta?
    • Gün içinde Güneş en yüksekte ne zaman görülür?
    Cevap ve çözüm

    Doğru cevap: B

    1. Güneş sabah doğu tarafında, ufka yakın görülür; şekilde doğu soldadır, bu konum K'dır. I doğrudur.
    2. Güneş'in gün içinde yer değiştiriyormuş gibi görünmesinin nedeni Dünya'nın kendi ekseni etrafında dönmesidir. II doğrudur.
    3. Öğle vakti Güneş en yüksekte (L) görülür; M batıya yakın alçak konumdur ve akşamüstünü gösterir. III yanlıştır.
    4. Doğru ifadeler I ve II'dir.

15. Soru 15 · Besin içerikleri (tablo)· F.4.2.1.1

    Aşağıdaki tabloda bazı besinlerin en çok bulundurduğu besin içeriği verilmiştir.

    Besin	En çok bulundurduğu içerik
    Yumurta	Protein
    Peynir	Protein
    Ekmek	Karbonhidrat
    Bal	Karbonhidrat
    Tereyağı	Yağ
    Zeytin	Yağ

    Elif kahvaltı tabağına üç besin koyacaktır. Tabakta protein, karbonhidrat ve yağ içeriklerinin her birinden bir besin olmalı; aynı içerikten iki besin olmamalıdır.

    Buna göre Elif'in tabağı hangisi olabilir?
    1. A)
       Peynir, yumurta, bal
    2. B)
       Ekmek, bal, tereyağı
    3. C)
       Yumurta, ekmek, zeytin
    4. D)
       Peynir, tereyağı, zeytin
    İpucu

    • Her tabaktaki üç besinin yanına tablodan içeriğini yaz.
    • Üç içeriğin üçü de var mı, biri iki kez geçiyor mu, kontrol et.
    Cevap ve çözüm

    Doğru cevap: C

    1. Tabloya göre protein: yumurta, peynir; karbonhidrat: ekmek, bal; yağ: tereyağı, zeytin.
    2. Tabakta her içerikten birer besin olmalıdır.
    3. Yumurta (protein), ekmek (karbonhidrat), zeytin (yağ) bu koşula uyar.
    4. Öteki tabaklarda iki besin aynı içeriktedir ve bir içerik eksiktir.

16. Soru 16 · Son tüketim tarihi ve saklama· F.4.2.1.3

    Bir ayran kutusunun etiketi aşağıdadır.

    Kutu 10 Kasım 2026'da açılmış ve buzdolabında saklanmıştır. Bugün 14 Kasım 2026'dır.

    Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
    1. A)
       Son tüketim tarihi geçmediği için ayran içilebilir.
    2. B)
       Ayranın son tüketim tarihi 1 Kasım'dır, bu tarih geçmiştir.
    3. C)
       Buzdolabında saklandığı için ayran 20 Kasım'a kadar içilebilir.
    4. D)
       Son tüketim tarihi geçmemiş olsa da ayran içilmemelidir.
    İpucu

    • Etiketteki her satırı ayrı oku: hangi tarih neyi gösteriyor?
    • Kutu açıldıktan sonra kaç gün geçti? Etiket açılmış ürün için ne diyor?
    Cevap ve çözüm

    Doğru cevap: D

    1. Son tüketim tarihi 20 Kasım'dır; 14 Kasım'da bu tarih geçmemiştir.
    2. Ama etiket açılmış ürünün 2 gün içinde tüketilmesini söylüyor.
    3. Kutu 10 Kasım'da açıldı; 2 gün 12 Kasım'da doldu. 14 Kasım'da bu süre geçmiştir.
    4. Bu yüzden son tüketim tarihi geçmese de ayran içilmemelidir.

17. Soru 17 · Dengeli beslenme, obezite ve israf· F.4.2.1.4

    Bir sınıfta sağlıklı yaşam panosuna şu bilgiler yazılmıştır:

    I. Hareketsiz yaşam ile çok şekerli ve yağlı beslenme obeziteye yol açabilir.
    II. Dengeli beslenmek için yalnız protein bakımından zengin besinler yenmelidir.
    III. Bitiremeyeceğimiz yemeği tabağımıza baştan az almak besin israfını azaltır.

    Panodaki bilgilerden hangileri doğrudur?
    1. A)
       I ve III
    2. B)
       Yalnız I
    3. C)
       Yalnız III
    4. D)
       I, II ve III
    İpucu

    • Dengeli beslenme kaç farklı besin içeriğini kapsar?
    • Tabakta kalan yemek israf mıdır? III'ü bu gözle oku.
    Cevap ve çözüm

    Doğru cevap: A

    1. Hareketsizlik ile şekerli ve yağlı beslenme vücutta fazla yağ birikmesine, yani obeziteye yol açabilir; I doğrudur.
    2. Dengeli beslenme protein, karbonhidrat, yağ, vitamin, su ve mineralleri yeterli miktarda almaktır; yalnız protein yetmez; II yanlıştır.
    3. Tabağa yenebilecek kadar yemek almak, artan yemeğin çöpe gitmesini önler; III doğrudur.
    4. Doğru bilgiler I ve III'tür.

18. Soru 18 · Kuvvetin cisimler üzerindeki etkileri· F.4.3.1.1

    Bir öğrenci gözlediği olaylarda kuvvetin etkisini aşağıdaki tabloya yazmıştır.

    	Olay	Kuvvetin etkisi
    K	Pedala daha hızlı basılınca bisiklet hızlanır.	Hızlandırma
    L	Futbolcu kafayla vurunca top başka yöne gider.	Yön değiştirme
    M	Kaleci gelen topu tutup durdurur.	Şekil değiştirme
    N	Oyun hamuru sıkılınca yassılaşır.	Şekil değiştirme

    Tablodaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
    1. A)
       K
    2. B)
       L
    3. C)
       M
    4. D)
       N
    İpucu

    • Kuvvetin dört etkisini hatırla: hızlandırma, yavaşlatma, yön değiştirme, şekil değiştirme.
    • Kalecinin elindeki topun hızına ne oldu?
    Cevap ve çözüm

    Doğru cevap: C

    1. K: Pedala kuvvet uygulanınca bisiklet hızlanır; eşleştirme doğrudur.
    2. L: Kafa vuruşu topun yönünü değiştirir; eşleştirme doğrudur.
    3. M: Kalecinin uyguladığı kuvvet topu yavaşlatıp durdurur; bu yavaşlatma etkisidir, şekil değiştirme değildir. Eşleştirme yanlıştır.
    4. N: Sıkılan hamurun şekli değişir; eşleştirme doğrudur.

19. Soru 19 · Mıknatısın kutupları (itme-çekme)· F.4.3.2.1

    Üç çubuk mıknatıs aşağıdaki gibi yan yana konuyor. K mıknatısının kutupları yazılıdır. K'nin S kutbu L'nin 1 numaralı ucunu çekiyor; L'nin 2 numaralı ucu M'nin 3 numaralı ucunu itiyor.

    Buna göre L'nin 1 numaralı ucu ile M'nin 3 numaralı ucu sırasıyla hangi kutuplardır?
    1. A)
       S – N
    2. B)
       N – S
    3. C)
       N – N
    4. D)
       S – S
    İpucu

    • Zıt kutuplar çeker, aynı kutuplar iter.
    • Bir mıknatısın bir ucu N ise öteki ucu nedir?
    Cevap ve çözüm

    Doğru cevap: B

    1. Zıt kutuplar birbirini çeker; K'nin S kutbu L'nin 1 ucunu çektiğine göre 1 ucu N kutbudur.
    2. Bir mıknatısın iki ucu zıt kutuptur; L'nin 2 ucu S kutbudur.
    3. Aynı kutuplar birbirini iter; L'nin S olan 2 ucu M'nin 3 ucunu ittiğine göre 3 ucu S kutbudur.
    4. Sıralama N – S'dir.

20. Soru 20 · Maddeyi niteleyen özellikler (tablo)· F.4.4.1.1

    Bir öğrenci dört cisimle deney yapıp gözlemlerini aşağıdaki tabloya yazıyor.

    Cisim	Suya bırakılınca	Suyu emer mi?	Mıknatısla çekilir mi?
    Plastik kapak	Yüzer	Emmez	Çekilmez
    Tuğla parçası	Batar	Emer	Çekilmez
    Demir ataş	Batar	Emmez	Çekilir
    Cam bilye	Batar	Emmez	Çekilmez

    Tabloya göre suda batan, suyu emmeyen ve mıknatısla çekilmeyen cisim hangisidir?
    1. A)
       Plastik kapak
    2. B)
       Tuğla parçası
    3. C)
       Demir ataş
    4. D)
       Cam bilye
    İpucu

    • Koşulları tek tek uygula; her adımda koşula uymayanları ele.
    • Üç koşulun üçünü de sağlayan tek bir cisim kalmalı.
    Cevap ve çözüm

    Doğru cevap: D

    1. Suda batanlar: tuğla parçası, demir ataş, cam bilye.
    2. Bunlardan suyu emmeyenler: demir ataş, cam bilye.
    3. Bunlardan mıknatısla çekilmeyen: cam bilye.
    4. Üç koşulu birden sağlayan cisim cam bilyedir.

21. Soru 21 · Kaynakları tasarruflu kullanma· F.4.6.1.1

    Arda dişlerini fırçalarken musluğu açık bırakıyor. Aşağıdaki tabloda bununla ilgili bilgiler verilmiştir.

    Bilgi	Değer
    Musluktan 1 dakikada akan su	6 litre
    Bir diş fırçalama süresi	2 dakika
    Günde diş fırçalama sayısı	2 kez

    Arda artık dişlerini fırçalarken musluğu kapatıyor.

    Arda bu davranışıyla bir haftada kaç litre su tasarruf eder?
    1. A)
       168
    2. B)
       84
    3. C)
       24
    4. D)
       28
    İpucu

    • Önce bir fırçalamada kaç litre su aktığını bul.
    • Sonra günde kaç kez ve haftada kaç gün olduğunu hesaba kat.
    Cevap ve çözüm

    Doğru cevap: A

    1. Bir fırçalamada akan su: 2 × 6 = 12 litre.
    2. Bir günde: 2 × 12 = 24 litre.
    3. Bir haftada (7 gün): 7 × 24 = 168 litre.
    4. Arda musluğu kapatarak haftada 168 litre su tasarruf eder.

22. Soru 22 · Aynı maddenin farklı hâlleri· F.4.4.3.2

    Bir öğrenci 'aynı maddenin katı, sıvı ve gaz hâlleri' konusunda örnek gruplar hazırlıyor.

    Aşağıdaki gruplardan hangisi aynı maddenin katı, sıvı ve gaz hâllerine örnektir?
    1. A)
       Tereyağı – zeytinyağı – hava
    2. B)
       Buz – su – su buharı
    3. C)
       Kar – yağmur – bulut
    4. D)
       Mum – erimiş mum – mum alevi
    İpucu

    • Önce grubun aynı maddeden oluşup oluşmadığına bak.
    • Sonra üç örneğin katı, sıvı ve gaz olup olmadığını denetle; bulut ve alev neden oluşur?
    Cevap ve çözüm

    Doğru cevap: B

    1. Gruptaki üç örnek hem AYNI maddeden olmalı hem de katı, sıvı ve gaz hâllerini göstermelidir.
    2. Buz suyun katı, su sıvı, su buharı ise gaz hâlidir; koşula uyar.
    3. Tereyağı, zeytinyağı ve hava farklı maddelerdir.
    4. Bulut su damlacıklarından oluşur; mum alevi bir yanmadır. Bu iki grupta gaz hâli yoktur.

23. Soru 23 · Isınma-soğuma deneyi tasarlama· F.4.4.4.1

    Bir öğrenci sıcak suyun soğumasını incelemek için aşağıdaki düzenekleri hazırlıyor. Bütün düzenekler aynı odada bekletilecek.

    Kabın yapıldığı malzemenin suyun soğumasına etkisini incelemek için hangi iki düzenek karşılaştırılmalıdır?
    1. A)
       K ve M
    2. B)
       L ve N
    3. C)
       K ve L
    4. D)
       M ve N
    İpucu

    • İncelenen şey yalnız kabın malzemesi; öteki her şey aynı olmalı.
    • Her çift için hangi özelliklerin farklı olduğunu yaz.
    Cevap ve çözüm

    Doğru cevap: C

    1. Sınanan değişken kabın malzemesidir; yalnız o farklı olmalıdır.
    2. Su miktarı ve suyun ilk sıcaklığı iki düzenekte aynı olmalıdır.
    3. K (metal, 200 mL, 80 °C) ile L (cam, 200 mL, 80 °C) yalnız malzemede farklıdır.
    4. Karşılaştırılması gereken düzenekler K ve L'dir.

24. Soru 24 · Karışımları ayırma yöntemleri· F.4.4.5.2

    Bir kovada çakıl taşı, kum, demir tozu ve su karışımı vardır. Ali bu karışımdan çakıl taşını, demir tozunu ve kumu ayrı ayrı elde etmek istiyor. Elinde elek, mıknatıs ve süzgeç kâğıdı vardır.

    Ali'nin maddeleri ayırırken kullanacağı yöntemler hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
    1. A)
       Kum: eleme, demir tozu: mıknatıs, çakıl: süzme
    2. B)
       Çakıl: eleme, demir tozu: süzme, kum: mıknatıs
    3. C)
       Çakıl: mıknatıs, demir tozu: eleme, kum: süzme
    4. D)
       Çakıl: eleme, demir tozu: mıknatıs, kum: süzme
    İpucu

    • Elek tane büyüklüğüne göre ayırır: hangisi en iri?
    • Mıknatısın çektiği madde hangisi? Kumu sudan ne ayırır?
    Cevap ve çözüm

    Doğru cevap: D

    1. Çakıl taşları kum ve demir tozundan iri olduğu için elekte kalır; çakıl eleme ile ayrılır.
    2. Demir tozu mıknatısla çekilir; mıknatısla ayrılır.
    3. Kum suda çözünmez; süzgeç kâğıdından geçmez, su geçer. Kum süzme ile ayrılır.
    4. Doğru eşleştirme: çakıl–eleme, demir tozu–mıknatıs, kum–süzme.

25. Soru 25 · Işık kirliliği· F.4.5.3.2

    Asel tatilde köyde gökyüzünde çok sayıda yıldız görüyor. Şehre dönünce aynı gökyüzüne baktığında çok az yıldız görebiliyor.

    Bu gözlemle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
    1. A)
       Şehirde gereksiz yere gökyüzüne yayılan yapay ışık, yıldızların görülmesini zorlaştırır.
    2. B)
       Şehrin üstündeki gökyüzünde köydekinden daha az yıldız vardır.
    3. C)
       Sokak lambalarının ışığını gökyüzüne yöneltmek yıldızları görmeyi kolaylaştırır.
    4. D)
       Işık kirliliği yalnız insanları etkiler, hayvanları etkilemez.
    İpucu

    • Köydeki ve şehirdeki gökyüzü farklı bir gökyüzü mü, yoksa görme koşulu mu farklı?
    • Şehirde gece gökyüzünü ne aydınlatıyor?
    Cevap ve çözüm

    Doğru cevap: A

    1. Köyde de şehirde de gökyüzündeki yıldızlar aynıdır; değişen, onları ne kadar görebildiğimizdir.
    2. Şehirde binalardan, reklam panolarından ve sokak lambalarından gökyüzüne yayılan yapay ışık gökyüzünü aydınlatır; sönük yıldızlar görülmez. Buna ışık kirliliği denir.
    3. Işığı yukarı yöneltmek kirliliği artırır; çözüm ışığı aşağı yöneltmek ve gereksiz ışığı kapatmaktır.
    4. Işık kirliliği göç eden kuşlar gibi canlıları da olumsuz etkiler.

26. Soru 26 · Ses kirliliğini azaltma· F.4.5.5.3

    Bir okulun yanında inşaat çalışması başlamıştır. İş makinelerinin gürültüsü sınıflardan duyulmakta ve dersleri olumsuz etkilemektedir. Öğrenciler bu sorun için öneriler hazırlıyor.

    Aşağıdaki önerilerden hangisi ses kirliliğini azaltmaya yönelik bir çözüm değildir?
    1. A)
       Okulun çevresine sık ağaçlar dikilmesi
    2. B)
       Öğretmenin derste daha yüksek sesle konuşması
    3. C)
       Sınıf pencerelerine ses yalıtımı yapılması
    4. D)
       İş makinelerinin ders saatlerinde çalıştırılmaması
    İpucu

    • Her öneri sonunda ortamdaki ses azalıyor mu, artıyor mu?
    • Ses kirliliği ses kaynağında, yolda ya da dinleyenin bulunduğu yerde azaltılabilir.
    Cevap ve çözüm

    Doğru cevap: B

    1. Ağaç dikmek, sesin okula ulaşmasını azaltır; çözümdür.
    2. Ses yalıtımı, gürültünün sınıfa girmesini azaltır; çözümdür.
    3. Makinelerin ders saatlerinde çalışmaması gürültüyü kaynağında önler; çözümdür.
    4. Öğretmenin daha yüksek sesle konuşması ortamdaki sesi artırır; ses kirliliğini azaltmaz.

27. Soru 27 · Çalışan elektrik devresi· F.4.7.1.2

    Bir öğrenci pil, ampul, anahtar ve kablolarla aşağıdaki dört devreyi kuruyor. Bütün pil ve ampuller sağlamdır.

    Hangi devredeki ampul ışık verir?
    1. A)
       K
    2. B)
       L
    3. C)
       M
    4. D)
       N
    İpucu

    • Parmağınla pilin bir ucundan başlayıp kabloyu izle: ampulden geçip pilin öteki ucuna dönebiliyor musun?
    • Anahtar açık mı kapalı mı, her devrede kontrol et.
    Cevap ve çözüm

    Doğru cevap: C

    1. Ampulün ışık vermesi için pilin + ucundan çıkan yol ampulden ve kapalı anahtardan geçip pilin − ucuna dönmelidir.
    2. K'de anahtar açıktır; yol kesiktir.
    3. L'de iki kablo da pilin + ucuna bağlıdır; − ucuna dönen yol yoktur. N'de pil yoktur.
    4. M'de pil, ampul ve kapalı anahtar kesintisiz bir halka oluşturur; ampul ışık verir.